arrow_back Online Oyunlar

  • Çocuğun oyun oynayabileceği bilgisayar, oyun konsolu ve benzeri araçların ortak kullanım alanında olması sağlanmalı.
  • Söz ve davranışlarla bilgisayar kullanımı konusunda kontrolün ailede olduğu mesajı verilmeli.
  • Oyun saatlerini sınırlandırılmalı ve çocuk farklı aktivitelere yönlendirilmeli.
  • Ailece yapılabilecek ortak aktiviteler ve saatler belirlenmeli.
  • Bağımlılığın önlenmesi konusunda ebeveynin bilinçli olması önemli bir rol oynar.
  • Çocuğa oyunu yasaklamadan ziyade birlikte karar verilip saat konusunda anlaşmaya varılabilir.
  • Çocuğun oyun zamanı sınırlandırılmalı ve bu konuda kararlı olunmalı.
  • Çocuğun oyun oynadığı siteler ve oynadığı oyunlar hakkında bilgi sahibi olunmalı.
  • Oynanacak oyuna mümkünse birlikte karar verilmeli ve mümkünse birlikte oynanabilecek oyunlar tercih edilmeli.
  • Oyunun çocuğun yaşına uygun olup olmadığını mutlaka kontrol edilmeli.

Dijital oyun bağımlılığı; bilgisayar, telefon, tablet vb. cihazlar üzerinden kişinin uzun süre oyun oynamayı bırakamaması, oyunu gerçek hayatıyla ilişkilendirmesi, oyunu oynamaktan dolayı günlük işlerini ve görevlerini aksatması ve oyun oynamayı başka etkinliklere tercih etmesi gibi sonuçları doğuran bir durum olarak ifade edilmektedir.
Oyun bağımlılığının nedenleri;
Dijital oyunlar günümüzde sürekli büyüyen bir sektör durumuna gelmiştir. Arz ve talep arasında doğru bir orantı bulunmaktadır. Bireylerin oyun oynama sebepleri incelendiğinde şu nedenler ortaya çıkmaktadır:

  • Bireyin boş zamanını değerlendirme isteği, stresten kaçma ve rahatlama arzusu.
  • Bireyin eğlenme isteği ve yapacak başka bir şey bulamaması.
  • Bireyin içinde bulunduğu olumsuz koşullardan kurtulması, uzaklaşması ve gerçek hayattan kopuş arzusu.
  • Bireyin farklı kişilerle iletişime geçme isteği, düşsel ortamlarda var olma arzusu.
  • Bireyin uzun bir süre zarfında odaklanabileceği bir şey istemesi.

Yapılan araştırmalar online/bilgisayar oyunları bağımlılık derecesinde oynayan ve hatta her ne olursa olsun bırakamayan kişilerin normale oranla daha utangaç, hayatlarının kontrolünü daha az elinde bulundurabildiklerine inanan, daha kaderci ve daha az inançlı olduklarını göstermektedir.

Ayrıca bu kişiler zamanlarının en büyük kısımlarını bilgisayar başında geçirdiklerinden sosyal ilişkileri azalıyor, okul/iş hayatları ve hatta temizlik ve öz bakımları bile aksıyor. Yukarıda kısaca özetlenen bu gibi nedenler sürekli bilgisayar oyunu oynamayı öncelikle bir alışkanlık sonrasında ise bir bağımlılık haline dönüştürmektedir.

Böyle bir durum yaşandığında aşağıdaki tavsiyeler doğrultusunda hareket edilebilir;

  • Çocuğun günlük oyun oynama saatleri sınırlandırılabilir.
  • Haftalık oyun oynama çizelgesi hazırlanıp, bu çizelgeye uyması sağlanabilir.
  • Psikiyatri uzmanlarından destek alınabilir.
  • Yapmayı isteyip de yapmaya fırsat bulamadığı sosyal aktiviteleri bir deftere yazması sağlanıp, oyun oynamak için yoğun istek duyduğunda yazdıklarından birini yapması istenebilir.
  • Çocuğun oynadığı oyunun yaşına uygunluğu ESRP adresinden ya da PEGI adresinden kontrol edilebilir.

Teknoloji bağımlılığı ile ilgili Türkiye Yeşilay Cemiyeti'nin okul öncesi, ilköğretim, ortaöğretim ve yetişkin olarak kategorize edilmiş Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı adreslerinden faydalanılabilir.

Bilinmeyen birçok oyun sitesi çeşitli tehlikeler barındırabilir. Bu yüzden güvenilir ve bilinen oyun sitelerini tercih etmek, oyun oynanacak web sayfalarının “Hakkımızda / İletişim” gibi bölümlerinden web sayfaları ile ilgili bilgi edinmek gerekmektedir.

Arama motorlarını kullanırken özellikle çocuklu ailelerin yüksek düzeyli filtreleme araçlarını kullanması, uygunsuz veya müstehcen sitelerin-görsellerin arama sonuçlarında engellenmesini ve bu sayede güvenli arama olanağı sağlar.

Örneğin;
Google için googlepreferences linkinden güvenli arama seçeneği değiştirilebilir. Ayrıca Güvenli İnternet Hizmeti'ne geçiş yaparak arama motorlarının otomatik olarak ve hiçbir ayar yapmadan güvenli modda çalışması sağlanabilir.

Ayrıca oyunların hangi yaş grubuna uygun olduğu aşağıdaki adresler kullanılarak öğrenilebilir;

İki veya daha fazla kişinin aynı anda etkileşime geçerek oynadığı oyunlar Çok Oyunculu Oyun (Multiplayer) olarak adlandırılır. Çok oyunculu oyunlar, tek bir ağ üzerinden oynanabileceği gibi birden fazla bilgisayarın birbirine bağlanması ile de oynanabilir.

Çok oyunculu oyunlarda, karşı tarafın kimliği bilinemeyeceğinden, özellikle çocuklar için gerçek hayatta buluşmaya zorlanma, çocuklara siber zorbalıkta bulunma gibi risk faktörleri bulunur.

Çocuklar ve gençler arasında giderek yaygınlaşan dijital / online (çevrimiçi) oyunlar cinsellik, şiddet içerikleri ve istismar gibi riskler taşımaktadırlar. Karşılaşılan şiddet veya cinsel içerikli oyunların ekran görüntüsü alınıp, web adresi (URL) tam ve eksiksiz bir şekilde kaydedilerek, Sulh Ceza Mahkemelerine başvurulabilir.

Ayrıca, çevrimiçi oyunlardaki cinsel istismar içerikleri;

İstemeden açılan pencerelere internet adıyla pup-up denilmektedir. Bilgisayarınıza bulaşan virüs ve daha çok solucanlar yüzünden bu pencereler açılır.

Bunlardan kurtulabilmek için antivirüs programlarının yanı sıra antimalware ve spyware tarzı programlar da kullanmak faydalı olacaktır. Her gün yeni savunma programları ve sağlam işletim sistemleri çıksa da bir o kadar saldırgan yazılımın da geliştirildiğini unutmamak gerekir. Bu yüzden internette girilen sitelere ve bilgisayara kurulan programların güvenli olup olmadığına dikkat etmek gerekmektedir.

Ayrıca;
Pop-up tarzı parazitler herhangi bir tarayıcı açılmasa da kullanıcıdan izinsiz açabilir ve istediği siteye yönlendirebilir. Bu tür durumlarla karşılaşmamak için öncelikle girilen sitelere dikkat edilmesi gerekmektedir.

Kullanıcının karşısına çıkan onay kutularının ne için çıktığını anlamadan evet ya da hayır dememesi gerekmektedir. Alakasız bir sayfayı tıklamadan, o pencereyi kapatmak gerekir.

Antivirüs, malware ve spyware tarzı programlar kullanarak istenmeyen sayfalar engellenebilir. Kaliteli ve ücretsiz programların olduğu da unutulmamalıdır.

Ayrıca Reklam engelleyici açılır pencerelerden kurtulmak için;

Google Chrome browser için;

Firefox Browser için;

eklentileri kullanılabilir.

Dijital oyunların olumsuz etkilerinden bazılarını aşağıdaki şekilde sıralamak mümkün:

  • Oyun oynama süresini kontrol edememektedir.
  • Diğer etkinliklere karşı ilgi kaybı yaşanmaktadır.
  • Olumsuz sonuçlarına rağmen oyun oynamaya devam etmektedir.
  • Oyun oynayamadığı zaman psikolojik yoksunluk hissetmesine neden olmaktadır. Oyunlar toplumdan uzaklaşmasına sebep olduğundan, sosyal becerilerin gelişmesine zarar vermektedir.
  • Şiddet içeriğine sahip oyunların yalnızlık, düşük yaşam doyumu, saldırganlık, depresyon, anksiyete (kaygı), şiddet eğilimi, olumlu davranışlarda azalma, düşmanca duygularda artış ve şiddete karşı duyarsızlaşma gibi psikososyal problemler ile ilişikli olduğu gözlemlenmiştir.
  • Dijital oyun bağımlısı öğrencilerin bu bağımlılıkları dolayısıyla okul başarılarında düşüş olduğu görülmektedir.
  • Oyunlardaki aşırı hayal kırıklığı saldırgan davranış göstermelerine neden olmaktadır.
  • Şiddet içerikli video oyunlarının (ŞİVO) oyuncuların kalp atışlarını hızlandırıcı ve kan basıncını artırıcı etkisi literatürde pek çok çalışma tarafından rapor edilen ortak bir bulgudur.
  • 1966’dan 1996 yılına kadar MEDLINE ve PSYCHINFO veri bankalarında bulunan dergilerde konuya ilişkin İngilizce olarak yayınlanan bütün makaleleri tarayan Emes (1997) video oyunları oynamanın tendon iltihabı, kısmi felç, epilepsi hastalarında görülen nöbetlere benzer genel ve kısmı kasıntılar, nörolojik rahatsızlıkları metabolizmada ve kalp atışlarında hızlanma gibi geniş bir yelpazede yer alan sayısız biyolojik reaksiyona neden olduğunu tespit etmiştir.

Şiddet içerikli oyunlar; gelişim aşamasındaki kişiliğe zarar verirken, doğru ile yanlışı ayırt edemeyen çocuk ve gençler için tehlikeli durumlar oluştururlar. Bu oyunlar bağımlılık düzeyinde; depresyon, anksiyete, sosyal fobi ve okul performansının kötüleşmesinin yanında, kişiyi intihara sürükleyen unsurlar içerirler.
Şiddet içeren dijital oyunlar;

  • Yalnızlık
  • Düşük yaşam doyumu
  • Depresyon
  • Saldırganlık
  • Anksiyete
  • Şiddet eğilimi
  • Olumlu sosyal davranışlarda azalma
  • Dikkat sorunları
  • Düşmanca duygularda artış
  • Şiddete karşı duyarsızlaşma
    gibi psikososyal ve davranışsal problemlere sebep olabilmektedir.

Dijital oyunların çocuklar üzerindeki olumlu etkilerinden bazıları aşağıdaki gibi sıralanabilir;

  • Aktif, deneysel ve probleme dayalı öğrenmeyi sağlar.
  • Bağımsız ve eleştirel düşünme becerilerini geliştirir.
  • Oyunda ilerleyebilmek için daha önce öğrenilen bilgiyi kullanmayı gerektirir.
  • Varsayımlar sınırlanır ve eylemler sonucu oyunlardan oyuncuya bir mesaj iletilmiş olur. Bu şekilde oyuncu farklı yaklaşımlar deneyerek oyunu çözmeye koyulur, öğrenme becerilerini geliştirir.
  • Yönetsel kontrol, planlama ve hatırlatma alanlarında daha iyi sonuçlar sergilemiş olurlar.
  • Strateji oyunları ile aynı anda birden fazla işi yerine getirmenizi sağlayarak çoklu iş yapma ve yordama yeteneğini geliştirirler.
  • Matematik, fen bilimleri, yabancı dil, bilişim teknolojileri ve coğrafya gibi farklı disiplin alanlarındaki oyunlar ile öğrencilerin motivasyonu artırılabilir ve öğrenmeyi kalıcı kılar.
  • Dijital oyunlar özellikle küçük çocukların temel matematik, okuma ve dil becerilerini geliştirmelerine faydalı olabilmektedir.
  • Dijital oyunlar yeniliklere, meydan okumalara ve merak duygusunun giderilmesine yardımcı olabilmektedir.
  • Sosyal yaşantısında başaramadığı işleri oyun dünyasında birey için “imkânsız” olan şeyi gerçekleştirerek “ben hiçbir şeyi yapamam” imajını silebilmektedir.
  • Oyun oynayanlar oyun sırasında kendilerini sınama imkânı bulmaktadır. Özellikle direksiyon eğitimlerinde yapılmakta olan simülasyonlar buna güzel bir örnektir.
  • Oyun oynayan kişiler bazı zorlu anlarda ve hızlı hareket edilmesi gereken yerlerde hızlı reaksiyon göstermelerini sağlayabilmektedir.
  • Dijital oyunlar odaklanma ve aynı anda birçok nesneyi görsel olarak takip etme becerinizi geliştirir.
  • Son yıllarda çok popüler olan ve çevrim-içi oynanan kitlesel oyunlar, oyuncuların işbirliğine dayanan grup çalışması yaparak sosyal yaklaşımlarının geliştirilmesine olanak tanır.
  • Erken yaşta (özellikle Z kuşağı) bilgisayar oyunlarıyla tanışan çocuklar daha sonraki yaşamlarında sayısal okur-yazarlık becerilerinin gelişimine katkı sağlayabilmektedir.
  • Dijital oyunlar bazı genetik hastalıkların (ör. Otizim, Williams Sendromu) tedavi süreçlerinde destek olabilmektedir.
  • Dijital oyunlar oyuncuların kendilerine hedef koymalarını, hedeflerini gerçekleştirmek için çaba göstermelerini, başarı duygusunu defalarca yaşamalarını ve başarılarını devam ettirmelerini sağlar.
  • Dijital oyunların yorgunluk ve stresi azalttığı, boş zamanları değerlendirdiği, insanları karmaşık kent hayatından, yoğun iş ve stres ortamından uzaklaştırarak eğlenmesine, rahatlamasına olanak sağladığı, problemler ile baş edebilmeye yardımcı olduğu, öz güveni yükselttiği, görsel-dikkat becerilerini geliştirdiği ve özellikle eğitsel içeriği olan oyunların ders başarısını arttırdığı da gözlemlenmiştir.

İslamofobi kelime olarak ”İslam karşıtlığı” anlamına gelmektedir. İslamofobi, Müslümanlara ve İslam dinine önyargı ve negatif ayrımcılıktan kaynaklanmaktadır. Günümüzde İslamofobi özellikle Avrupa ülkelerinde giderek artmakta ve bu bahaneyle Müslümanlara algı ve benzeri yollardan zarar verilmektedir.

Bunlardan biri de çevrimiçi ve çevrimdışı oynanan oyunlardır. İslamofobik öğeler içeren oyunlarda, Müslümanların cinayet işlediği, adam öldürdüğü, araba çaldığı, hırsızlık yaptığı, kadın ticareti yaptığı şeklinde gösterilmektedir.

Kimi oyunlarda Müslümanların kutsalı olan Kâbe’nin kapısı, kötülüğün ve şeytani türevlerin giriş kapısı olarak kullanılırken, kimi oyunlarda ise uçaklar camilere ve minarelere saldırıp minareleri yıkmaktadırlar.

Oyunlarda bu tarz, ses ve görüntü içerikleriyle İslam düşmanlığı yapıldığını görüldüğünde;

İnternet kullanım oranlarının artmasıyla birlikte, oyun bağımlılığı çocuklar ve gençler arasında giderek yaygınlaşan bir problem haline gelmiştir.

Teknoloji Bağımlılığı konusunda Türkiye Yeşilay Cemiyeti web sitesinden yardım alınabilir.

Ayrıca Türkiye Yeşilay Cemiyeti'nin aşağıdaki sitelerinden faydalanılabilir.

İstediğiniz konuda bilgiyi mevcut hiçbir sayfada bulamadınız mı? Yardım Formu aracılığıyla bize sorunuzu iletebilirsiniz.
Toast Alert...